Η ίδρυση
Την 25η Μαρτίου του 1905, και ενώ η Ρόδος βρίσκεται υπό οθωμανική
κατοχή, 18 νέοι, υπό την καθοδήγηση του Δημήτριου Αναστασιάδη
γυμνασιάρχη του Βενετοκλείου Γυμνασίου, συνέρχονταιι μυστικά στο κτήριο
της Αστικής Σχολής, στη συνοικία της Μητροπόλεως, και ιδρύουν τον
Γυμναστικό Σύλλογο «ΔΙΑΓΟΡΑ».
Eκεί συνομολογούν ότι ο σκοπός του Συλλόγου είναι η Ελευθερία της
Πατρίδας για την οποία θα εργάζονται με άκρα μυστικότητα έχοντας ως
προκάλυμμα τους καταστατικούς σκοπούς του Συλλόγου που ήταν "... η
σωματική και πνευματική ανάπτυξη των μελών και η διέγερση του μουσικού
και καλαισθητικού συναισθήματος. Η επίτευξη των σκοπών αυτών θα
πραγματοποιούνταν μέσω της γυμναστικής, των εκδρομών στο εσωτερικό του
νησιού, της συμμετοχής του συλλόγου σε αθλητικούς αγώνες, των δημοσίων
διαλέξεων, των εορτών και μουσικών εκδηλώσεων...".
Η Διαγορική Ιδέα
Από την αρχή, η δραστηριότητα του Συλλόγου προσανατολίζεται στην
ανάπτυξη και εξάπλωση της λεγόμενης "Διαγορικής Ιδέας" που
καλλιεργήθηκε μυστικά υπό την κάλυψη των άλλων δραστηριοτήτων του
Συλλόγου. Η Διαγορική Ιδέα αποσκοπούσε στην πνευματική και ηθική
εξύψωση της τοπικής κοινωνίας, στην ενδυνάμωση του εθνικού φρονήματος
και τελικά στην προπαρασκευή της εθνικής αποκατάστασης των Ροδίων. Ως
πρότυπο για τη νεολαία, προβαλλόταν η αρχαία Ρόδος με τους
ολυμπιονίκες, τους φιλοσόφους, τους καλλιτέχνες και την μεγάλη
πνευματική και οικονομική ακμή.
Η δράση
Τα μέλη του Συλλόγου που ονομάζονται "Διαγορίδες" εργάζονται με
ενθουσιασμό για την επίτευξη των σκοπών του Συλλόγου και έτσι σε λίγο
καιρό ο Διαγόρας αποκτά αθλητικό τμήμα, λειτουργεί νυχτερινή σχολή για
τους αναλφάβητους, οργανώνει διαλέξεις, εκδίδει βιβλία, ιδρύει
βιβλιοθήκη, λειτουργεί μουσικό τμήμα με φιλαρμονική και μανδολινάτα,
οργανώνει προσκοπικό τμήμα, ανεβάζει θεατρικές παραστάσεις, διοργανώνει
εκδρομές στο εσωτερικό του νησιού της Ρόδου και αποκτά Λέσχη.
Οι δραστηριότητες του Συλλόγου τον αναδεικνύουν σε κεντρικό πόλο
συσπείρωσης των Ροδίων, οι οποίοι προσέρχονται μαζικά στις εκδηλώσεις
του, τον στηρίζουν οικονομικά μέσω εισφορών, δωρεών, και κληροδοτημάτων
και θεωρούν τιμή να αποκτήσουν τον τίτλο του Διαγορίδη εγγραφόμενοι ως
μέλη στις τάξεις του. Σε κάθε εκδήλωση η φιλαρμονική παιάνιζε τον 'Υμνο
του Συλλόγου ο οποίος συμπύκνωνε το νόημα της Διαγορικής Ιδέας και
αποτελούσε το θούριο της νεολαίας της Ρόδου.
Η διάλυση από τους Ιταλούς
Tο 1912 η Ιταλική διοίκηση, που διαδέχεται το οθωμανικό καθεστώς,
αναγκάζεται να ανεχθεί την λειτουργία του Διαγόρα, παρότι οι
δραστηριότητες του Συλλόγου, η επιρροή που ασκεί στους Ρόδιους και η
εθνικά προσανατολισμένη δράση του αποτελούν εμπόδιο στα σχέδια της.
Αναζητά όμως την κατάλληλη αφορμή για να προβεί στη διάλυσή του. Η
ευκαιρία που αναζητούσε παρουσιάσθηκε το 1929 κατά τα επεισόδια που
δημιουργήθηκαν στην διάρκεια αθλητικών αγώνων μεταξύ σωματείων της
πόλης. Στα επεισόδια πρωταγωνίστησαν μέλη του Συλλόγου τα οποία φώναξαν
αντι-ιταλικά συνθήματα και ήρθαν σε σύγκρουση με όργανα της Ιταλικής
Διοίκησης. Στη δίκη που ακολούθησε, τα μέλη καταδικάστηκαν σε ποινές
φυλάκισης, η Λέσχη έκλεισε και ο Σύλλογος έπαψε να λειτουργεί.
Η ανασύσταση
Μετά το τέλος του πολέμου, στις 23 Μαΐου 1945 συνήλθε Γενική Συνέλευση
στο Βενετόκλειο Γυμνάσιο Ρόδου και αποφάσισε την ανασύσταση του
Συλλόγου. Σύντομα άρχισαν να επαναλειτουργούν τα διάφορα τμήματα και ο
Διαγόρας απέκτησε ξανά κεντρική θέση στην αθλητική, πολιτιστική και
κοινωνική ζωή της Ρόδου.
Ορόσημο στην ιστορία του Συλλόγου αποτέλεσε η βράβευσή του με το
μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών το 1954, με αφορμή την συμπλήρωση 50
χρόνων από την ίδρυση του.
Η διάλυση απο τη χούντα
Τη δεκαετία του '60 η ποδοσφαιρική ομάδα του Διαγόρα πρωταγωνιστεί στην
Β' Εθνικη κατηγορία. Τρείς χρονιές τερμάτισε δεύτερη και έχασε την
άνοδο στην Α' Εθνική για λίγους μόλις βαθμούς. Το 1968, η χούντα των
συνταγματαρχών διέλυσε το ποδοσφαιρικό τμήμα του Διαγόρα και το
συγχνώνευσε με τις άλλες ομάδες της πόλης προκειμένου να δημιουργήσει
νέο ποδοσφαιρικό σωματείο το οποίο τοποθέτησε (με το μητρώο του
Διαγόρα) στο πρωτάθλημα της Β' Εθνικής.
Ο Διαγόρας δημιούργησε εκ του μηδενός νέα ποδοσφαιρική ομάδα, ξεκίνησε
από την Γ' κατηγορία του τοπικού πρωτάθληματος και μετά απο συνεχή
ανοδική πορεία πραγματοποίησε τό όνειρο της ανόδου στην Α' Εθνική το
1986.
Ο Διαγόρας σήμερα
Ο Διαγόρας σήμερα συνεχίζει την αποστολή του πρωταγωνιστώντας στα
αθλητικά δρώμενα της Ρόδου. Από τις τάξεις του έχουν αναδειχθεί
πανελληνιονίκες και βαλκανιονίκες. Εκτός από τον Διαγόρα πλήθος άλλα
σωματεία και οργανώσεις δραστηριοποιούνται σήμερα στο νησί της Ρόδου
καλλιεργώντας τους αθλητικούς, πολιτιστικούς και κοινωνικούς σκοπούς
τους οποίους στα δύσκολα χρόνια της σκλαβιάς μόνος ο Διαγόρας είχε
επωμισθεί.
Τα μέλη και οι αθλητές του Συλλόγου - οι σύγχρονοι Διαγορίδες -
συνεχίζουν (στους σύγχρονους καιρούς της ελευθερίας και της
δημοκρατίας) την παράδοση της Διαγορικής Ιδέας και του Συλλόγου ο
οποίος στις 25 Μαρτίου του 2005 συμπλήρωσε 100 χρόνια από την ιδρυση του
Για ολα αυτα νομιζω οτι ειμαστε κιεμεις απο τις ιστορικοτερες ομαδες
diagoras6
Φόρουμ 
Θέμα: Απ: ΠΟΙΑ ΟΜΑΔΑ ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 
